Felinologiczny Portal Edukacyjny :: Internetowy poradnik dla hodowców

Przewodnik po wystawach kotów w CFA – pierwsze kroki...

Witajcie w świecie wystaw kotów The Cat Fanciers’ Association INC. – w skrócie - CFA. W artykule tym postaramy się przybliżyć wystawy tej organizacji wyrażając nadzieję, że spodoba się Wam nieco inny sposób oceniania urody naszych kotów – tych rodowodowych jak i pospolitych nierasowych kotów mieszkających w naszych domach. Każda z tych grup może współzawodniczyć w konkursie o różne nagrody przyznawane przez doskonale wykwalifikowanych sędziów. CFA podchodzi do oceniania kotów z wielką powagą, nadając im profesjonalny charakter, jednak wszystkich nas – wystawców i obserwatorów – powinno łączyć jedno tj. przekonanie, że wszystkie koty są kochanymi stworzeniami o wyjątkowej urodzie i przez to posiadającymi zdolność łączenia ludzi, którzy przecież tak bardzo od siebie się różnią.

Być może nie wszyscy o tym wiedzą, ale pierwsza wystawa kotów odbyła się w 1871 roku w londyńskim Crystal Palace, a więc już prawie 140 lat temu! Do końca XIX wieku wystawy i koty rasowe stały się najpierw popularne w Anglii, a później kociego bakcyla połknęły rozwijające się Stany Zjednoczone. Na początku XX wieku właśnie w USA powstało The Cat’s Fanciers’ Association - CFA (1906 r.) CFA, to jedna z największych organizacji felinologicznych na świecie – pod jej patronatem organizuje się rocznie ponad 400 wystaw, w których bierze udział ponad 300000 wystawców. To właśnie dzięki tej organizacji, felinologia zyskała zasięg ogólnoświatowy, co w rezultacie doprowadziło do powstania, w drugiej połowie XX wieku, kolejnych organizacji o globalnym zasięgu, takich jak np.: FIFe, TICA czy WCF.

Jak zacząć przygodę?


Wzór zgłoszenia on-line na wystawę CFA. (Kliknij aby powiększyć)

Jeśli jesteś szczęśliwym posiadaczem rodowodowego kota lub masz w domu kota domowego chętnego do wystaw, możesz skontaktować się z klubem CFA i zapoznać się z bieżącym kalendarzem wystaw.

Przed pierwszą wystawą z kotem dobrze jest odwiedzić inną wystawę jako obserwator, zabrać ze sobą zdjęcia kota i pokazać doświadczonym hodowcom, by zapytać ich o możliwość potencjalnej kariery wystawowej pociechy lub też od razu możesz się rzucić na głęboką wodę!

Zanim zgłosisz się na wystawę powinieneś zapoznać się z procedurami – na początku wystarczy życzliwy przewodnik w postaci kogoś bardziej doświadczonego. Możesz także zamówić kopię regulaminu wystaw i standardów ras w CFA. Potem wystarczy już tylko wysłać swoje zgłoszenie on-line do Entry Clerk-a wystawy, którą się zainteresujesz. Zapoznaj się z datą zgłoszenia na wystawę, żeby się nie spóźnić. Nie wstydź się poprosić o klatkę obok doświadczonego wystawcy, który może pomóc w debiucie twojego kota.

Informacje ogólne

Kocięta (z rodowodem jak i nierasowe) muszą ukończyć przynajmniej cztery miesiące przed dniem wystawy. Wszystkie zgłoszone koty muszą być nieskazitelnie czyste i w doskonałym zdrowiu. Koty ze świerzbem, pchłami, łupieżem i katarem dają złe świadectwo właścicielom oraz stanowią zagrożenie dla innych kotów. W takim przypadku właściciel będzie poproszony o usunięcie zwierzęcia z wystawy. Pazurki na wszystkich łapkach powinny być przycięte zgodnie z regulaminem wystawy. Aby nie zagrażać innym kotom dobrze jest wykonać testy na wirusa kociej białaczki (nie obligatoryjnie), a także sprawdzić aktualność wszystkich szczepień. Standardowo wymagane jest szczepienie przeciwko panleukopenii, kociemu katarowi i wściekliźnie.

Tuż przed wystawą

Przed pierwszym występem Twojego pupila przyda się częste czesanie (dwa razy w tygodniu dla ras krótkowłosych, i o wiele częstsze dla długowłosych). Kąpać kota powinno się kilka dni przed wystawą, kot nadal będzie czysty, a na futrze zdążą się pojawić naturalne olejki wydzielane przez skórę kota, co zapewni jego błyszczący wygląd. Dobrze jest sprawdzić reakcje kociego futra na kąpiel odpowiednio wcześniej przed wystawą. Jeden kot może najlepiej wyglądać na drugi dzień po kąpieli, a inny dopiero po tygodniu! Aby uzyskać najlepszy efekt na wystawie, warto wiedzieć jak to jest w przypadku Twojego kota.

Szczegółowe instrukcje na temat przygotowania kotów na wystawę udzielą Ci doświadczeni hodowcy danej rasy - każda z nich wymaga innego traktowania. Uszy kota czyścimy delikatnie patyczkami z watą - koniecznie pamiętaj o przycięciu pazurków!

Wystawa

Najlepiej przywieźć kota na wystawę w mocnym, zamykanym transporterze. Proszę zaplanować wczesne przybycie, aby był czas na przystrojenie klatki i pomoc kotu (i sobie) w przystosowaniu się do nowego otoczenia.

Boki i tył klatki trzeba zakryć nieprzezroczystym materiałem, a dno wyłożyć dywanem lub innym sztywnym materiałem. Możesz także zaopatrzyć się w - coraz popularniejsze na wystawach CFA - klatki Sturdi, które nie wymagają dodatkowego zabezpieczania, ani dekoracji. Posiadają także inną ważną zaletę – nie musisz się obawiać zarazków pozostawionych w klatce przez kota, który był w niej na poprzedniej wystawie.


Klatki Sturdi. Photo copyright © by SturdiProducts (US)

Nie zapomnij o kuwecie wystawowej i żwirku. Należy również zabrać ulubioną zabawkę lub poduszkę kota i zestaw do pielęgnacji: szczotki, grzebienie, patyczki z watą, waciki, ligninę, kosmetyki itp. Przyda się także krzyżówka gdy znudzony będziesz czekał na ocenę u kolejnego sędziego :-)

Jak wyglądają wystawy CFA?


Widok na halę wystawową z 4 niezależnymi ringami. foto: Figuletta

Ring - (pojedyncza wystawa) może być w klasie allbreed (obejmuje wtedy wszystkie rasy) lub specjalnej (obejmującej określoną grupę kotów tzw.: division np. koty długowłose).

Wystawa CFA jest niejako połączeniem kilku oddzielnych wystaw trwających w tym samym czasie na kilku ringach, w obrębie jednej hali wystawowej. Każdą wystawą zarządza jeden sędzia, który rozdaje swoje nagrody nie sugerując się ocenami pozostałych sędziów.
Wynika z tego, iż kot uznany za najlepszego na ringu nr 1 nie musi zdobyć takiej samej oceny na ringu nr 2, 3 itd...

Na ringu allbreed - obejmującego wszystkie rasy - uczestniczą wszystkie koty bez względu na długość futra lub typ, natomiast w wystawie specjalistycznej konkurują tylko zwierzęta o podobnej długości futra lub typie.

Wystawy CFA, przypominają mini spektakle, w których aktorami są koty, widzami wystawcy, a reżyserem jest sędzia. Stąd takie ustawienie klatek, stołu sędziowskiego i widowni na pojedynczym ringu.

Osoby oceniające koty są bardzo dokładnie przeszkolone i wykwalifikowane w sztuce oceny kotów. Sędziowie CFA musieli wcześniej wykazać się umiejętnościami w dziedzinie hodowli kotów oraz w wystawianiu. Pracowali w komisjach wystawowych na różnych stanowiskach, np. manager wystawy lub urzędnik przyjmujący zgłoszenia Entry Clerk. Zdobywali doświadczenie jako Ring Clerk lub urzędnicy bardziej zaawansowani tzw. Master Clerk. A przede wszystkim, zademonstrowali swoje predyspozycje jako prawdziwi miłośnicy kotów. 


Widok na pojedynczy ring i stół sędziowski. foto: Figuletta

W CFA sędzia pracuje na stojąco. Stół sędziowski jest tak zaprojektowany, aby ocena była sprawna i wygodna dla sędziego, który musi przecież ocenić w ciągu jednego dnia do 225 kotów. Podwyższenie, mała powierzchnia, na której umieszcza się kota, oraz drapaki po obu jego stronach sprawiają, że kot czuje się tam naprawdę swobodnie. Niezależne oświetlenie umieszczone na szczycie drapaków pozwala oceniać każdego z kotów w podobnych warunkach.

Wystawcy przynoszą koty na ring i umieszczają koty w klatkach z określonymi numerami. Niedopuszczalna jest prezentacja kotów przez ich właścicieli lub rozmowa z sędzią w trakcie oceny. Na ringu w trakcie oceniania kotów mogą przebywać koty, sędzia i Ring Clerk. Wystawcy obserwują ocenę siedząc na krzesełkach ustawionych przed ringiem.

Sędzia ocenia każdego kota z osobna samemu wyjmując go z klatki oznaczonej numerem. Wyniki notuje w protokole zaznaczając najważniejsze parametry i miejsce, które dany kot zajmuje w konkurencji z innymi osobnikami w danej rasie, kolorze i płci. 

Ring Clerk 

Ring Clerk jest najważniejszą osobą na ringu - oczywiście poza sędzią. Zwykle siedzi on na jednym z końców stołu sędziowskiego i jest zwrócony zarówno do sędziego jak i obserwatorów siedzących przed ringiem. Ring Clerk, czyli urzędnik ringowy, pełni rolę łącznika pomiędzy sędzią, a wystawcami. Pomaga organizować pracę na ringu pod przewodnictwem sędziego. Osoba pełniąca rolę urzędnika ringowego kieruje także pracą stewarda, który zajmuje się dezynfekcją klatek pomiędzy poszczególnymi ocenami oraz oznaczaniem klatek odpowiednimi numerami kotów - zgodnie z harmonogramem ocen na danym ringu. Bywa, że Ring Clerk sam wykonuje pracę stewarda.

Najważniejszym zajęciem urzędnika ringowego jest pomoc sędziemu w notowaniu wyników poszczególnych kotów i sprawdzaniu protokołów ocen, czy sędzia nie popełnił żadnego błędu. W praktyce zarówno sędzia, jak i jego urzędnik ringowy, notują wszystkie wyniki i właśnie rolą Ring Clerk-a jest sprawdzanie protokołów, czy nie ma w nich jakichś rozbieżności. Jeśli takie pojawiłyby się, należy wprowadzić korekty – oczywiście w porozumieniu z sędzią, który musi zatwierdzić ewentualne poprawki w raporcie.

Master Clerk 

Każda wystawa, oprócz urzędników ringowych, posiada także Master Clerk-a, do którego spływają raporty sędziowskie z każdego ringu sędziowskiego. Master Clerk czyli innymi słowy główny urzędnik wystawy, jest drugim etapem sprawdzania raportów sędziowskich pod względem ich prawidłowości. Master Clerk musi wychwycić wszystkie błędy techniczne, które mógł przeoczyć Ring Clerk. W kompetencjach głównego urzędnika wystawy leżą także poprawki w katalogu wystawy, który jest oficjalnym, bardzo ważnym dokumentem. To na jego podstawie, zamieszczonym tam kotom przyporządkowuje się oceny nadane na ringach. Ewentualne błędy w katalogu, wystawca może zgłaszać najpóźniej 4 godziny przed oficjalnym zamknięciem wystawy – później niczego już zmieniać nie można. Przykładem może być błędnie zapisany nr rejestracyjny kota. Wyróżnienia zdobyte przez kota, którego nr CFA był błędnie zapisany w katalogu wystawy nie są zaliczane. W interesie wystawcy jest więc sprawdzenie prawidłowości danych w katalogu. Po wystawie Master Clerk przygotowuje zbiorczy raport z wystawy i wysyła do Central Office, czyli do centralnego biura CFA w USA, gdzie wszystkie wyniki (z wszystkich wystaw na świecie) zostają wprowadzone do centralnego systemu elektronicznego zwanego potocznie Herman Online. Po wystawie, każdy może sprawdzić wyniki swojego kota wpisując w Internecie numer rejestracyjny danego kota w dostępnym formularzu.

Klasy wystawowe 

Wszystkie wystawy odbywają się w następujących klasach:

  • Championship (klasa championów) - dla kotów niekastrowanych, z rodowodem, w wieku co najmniej 8 miesięcy,
  • Premiership (klasa kastratów) - dla kotów kastrowanych, z rodowodem, w wieku co najmniej 8 miesięcy,
  • Kitten (klasa kociąt) - dla kastrowanych i niekastrowanych, rodowodowych kociąt w wieku od 4 do 8 miesięcy,
  • Provisional Breed - dla tych kotów, które nie klasyfikują się do klasy championów. To ostatni krok przed całkowitym uznaniem rasy, czyli przynależnością do klasy championów. Koty w tej klasie mogą rywalizować między sobą i zdobywać tytuły Best of Breed, nie mogą jednak brać udziału w Finałach (Best In Show) czyli rywalizować z kotami innych ras. W tej klasie obecnie jest jedna rasa: LaPerm. Standard rasy w tej klasie jest jeszcze w trakcie tworzenia [tentative].
  • Miscellaneous Breed – dla kotów, które nie kwalifikują się do klasy Provisional. To rasy podlegające rejestracji, można je wystawiać – natomiast nie zdobywają żadnych nagród. Standard rasy jest w trakcie tworzenia [tentative]. W tej klasie obecnie jest rasa RagaMuffin.
  • AOV (any other variety – wszystkie inne warianty/odmiany) - jest dla zarejestrowanych kotów lub kociąt, których pochodzenie uprawnia je do udziału w klasie championów lub premiorów, które jednak nie odzwierciedlają standardu rasy.
    Przykładem tutaj mogą być długowłose koty pochodzące z kojarzenia kota perskiego i kota egzotycznego. Długowłose potomstwo z takiego kojarzenia nie otrzyma statusu kota perskiego, lecz długowłosego egzotyka (AOV longhair exotic). Podobnie ma się rzecz z krótkowłosym potomstwem z kojarzenia kotów somalijskich, które w CFA otrzyma status Shorthair Somali AOV.
  • Veteran (klasa weteranów) - dla kotów niezależnie od płci, kastrowanych lub nie kastrowanych, nie młodszych niż 7 lat. Koty z tej klasy mogą być, niezależnie od niej, prezentowane także w klasach Championship i Premiership.
  • Exhibition Only (tylko prezentacja) - dla kotów, które mają być zaprezentowane na wystawie lecz nie będą oceniane na żadnym z ringów.
  • Household Pet (koty domowe) - dla wszystkich ras nieuznanych oraz kotów nierasowych. Koty domowe starsze niż 8 miesięcy muszą być wykastrowane, aby uczestniczyć w wystawach CFA, poza tym nie mogą mieć ubytków fizycznych i nie mogą mieć usuniętych pazurów.

Wszystkie koty uczestniczące w wystawie muszą posiadać tatuaż lub mikrochip.

CFA uznaje obecnie 39 ras kotów, które mogą brać udział w klasie championów: od cudownie futrzastych persów po gładkie i smukłe syjamy. Oto lista wszystkich ras w pełni dopuszczonych do wystaw CFA: http://www.cfa.org/breeds.html

W CFA rasy kotów umownie podzielono na trzy grupy:

  • rasy naturalne - takie jak perski, rosyjski niebieski, abisyński i inne, zostały stworzone przez naturę, a potem ulepszone przez hodowców poprzez hodowlę selektywną,
  • rasy uznane - są rezultatem krzyżowania dwóch lub więcej ras, które są lub mogą być kontynuowane poprzez dopuszczanie do krycia osobników uznanej rasy np.: birmański, brytyjski krótkowłosy, burmański i inne,
  • hybrydy - krzyżówki międzyrasowe. Są rezultatem krzyżowania dwóch lub więcej ras. Rodowód takich kotów, może zawierać jedynie koty wymienione z określonych ras dla konkretnych hybryd. Przykładem tej grupy są koty egzotyczne, bombajskie, jawajskie i inne.
  • rasy powstałe w wyniku mutacji - mutacje to przypadek, gdy naturalne potomstwo kota rasy naturalnej niesie cechy, które mogą być przekazywane dalej za pomocą krzyżowania pomiędzy osobnikami niosącymi mutację i/lub naturalną rasą, z jakiej pochodzą. Przykładem tutaj mogą być koty balijskie, reksy kornwalijskie i devońskie, i inne.

Taki podział na grupy nie ma jednak znaczenia na wystawach, ponieważ na ringach allbreed koty wszystkich ras dopuszczonych do rywalizacji konkurują ze sobą na zasadzie "każdy z każdym". Jak to się odbywa praktycznie? Otóż w katalogu wystawy znajduje się szczegółowy plan oceniania kotów na każdym z ringów. Np.: na ringu nr X jest następujący plan na sobotę:

SH Championship
(rasa)                                                                (liczebność grupy)
Abyssynian..................................................................10
British Shorthair ...........................................................5
Burmese - Sable division...............................................3
Chartreux......................................................................4
Cornish Rex...................................................................6
Devon Rex.....................................................................3
itd inne rasy...

następnie dla przykładu:

LH Championship
Exotic............................................................................25
Maine Coon....................................................................4
Persian - Solid Division..................................................23
Persian - Silver/Golden Division......................................5
Persian - Smoke/Shaded Division...................................6
itd...

Finał 

Po ocenie wszystkich kotów w klasie Championship, czyli niekastrowanych kotów długowłosych i krótkowłosych, odbywa się Finał czyli rodzaj Best in Show. Ze wszystkich kotów w tej klasie sędzia wybiera do 10 kotów, które w jego opinii są najpiękniejsze - niezależnie od tego do jakiej rasy przynależą. Nie ma w CFA podziału na kategorie tak jak np. w FIFe, gdzie osobno nominuje się koty do BIS z czterech różnych grup czyli tzw. kategorii.

W CFA wszystkie koty mają równe szanse na udział w finale i o tym czy się w nim znajdą decydują tylko jego walory. W tym właśnie sensie, w CFA koty konkurują na zasadzie "każdy z każdym".

Po Finale danej klasy sędzia przechodzi do oceniania - wg planu - np.  klasy kociąt, a później kastratów. Oczywiście po ocenie kociąt jest ich Finał, jak i po ocenie wszystkich kotów kastrowanych. Wszystko zaplanowane jest tak, aby umożliwić bezkolizyjną ocenę wszystkich kotów na trzech do sześciu ringów jednocześnie. Jeśli na ringu nr 1 oceniane są w danym momencie kocięta długowłose, to na ringu nr 4 są oceniane kastraty, a na ringu nr 2 niekastrowane koty krótkowłose itd. Na pozór wydaje się to zawiłe, ale w praktyce sprawdza się znakomicie, a wystawy CFA zorganizowane są perfekcyjnie.

Należy zaznaczyć, że w wystawie kotów rasowych CFA mogą brać udział wyłącznie koty zarejestrowane w tej organizacji, czyli takie, których rasowość została potwierdzona weryfikacją ich pochodzenia wg zasad tej organizacji – wyjątkiem od tej reguły są tylko koty w nowicjacie.

Standard rasy

    
Ocena sędziego na wystawie CFA. foto: Figuletta

Każdy kot w danej klasie: championów, kociąt, provisional czy premiorów, jest oceniany na podstawie istniejącego standardu. Standard ten, opisuje wygląd idealnego przedstawiciela danej rasy, został on stworzony przez Breed Council. Jest on na tyle szczegółowy, że pozwala sędziom oceniać dokładnie walory poszczególnych kotów i na tyle elastyczny, że zostawia miejsce na różnice w interpretacji różnych sędziów.

Autor: Ada Szwit i Tomek Waluśkiewicz, hodowla Figuletta.